Azor Adaları golden visa 2026: Yatırım Yolları, Düşük Yoğunluk Kuralları ve Ada Yaşamı

Hukuken tüm Portekiz için tek bir ARI var. Program Yabancılar Kanunu'nun (Lei n.º 23/2007) 90.º-A maddesinde düzenleniyor; uygun yatırımlar ise 3(1)(d) maddesinde sayılıyor^[1]. Başvuruları ulusal göç kurumu AIMA karara bağlıyor. Azor bölgesel hükümetinin izin onayında hiçbir rolü yok. İzin, Azor Adaları dahil tüm Portekiz'de geçerli ve Schengen Bölgesi'nde vizesiz dolaşım sağlıyor; yatırım korunduğu sürece ikişer yıllık dönemlerle yenileniyor^[1]. Schengen vizesi almak zorunda olan Türk vatandaşları için bu, kartın en somut pratik faydalarından biri.

Dolayısıyla "Azor Adaları golden visa" bir pazarlama etiketi. Üç durumdan birini anlatıyor:

• ARI ile Azor Adaları'nda yaşamak. Fon aboneliği ya da kültür bağışı gibi ulusal ölçekte geçerli bir yatırım yapıyor ve vaktinizi adalarda geçirmeyi seçiyorsunuz.
• Azor Adaları'na yatırım yapmak. Bağışınız, araştırma hibeniz, şirketiniz ya da yarattığınız istihdam takımadalarda bulunuyor. Teoride bölgesel bir indirimden yararlanabilecek tek durum bu (aşağıya bakın).
• Eski hak sahipleri. 2022–2023 kuralları döneminde Azor Adaları'nda konut alan ve bu temelde iznini yenilemeye devam eden yatırımcılar.

4 Ekim 2026 itibarıyla durum: ulusal ARI üzerinden açık. Azor Adaları dahil hiçbir gayrimenkul alımı 7 Ekim 2023'ten bu yana oturum izni sağlamıyor^[4]. Ekim 2025 ve Eylül 2026 değişiklikleri yatırım yollarına dokunmadı. Hukuki geçmişin tamamı için Portekiz yatırımla oturum izni rehberine göz atın.

Düşük yoğunluklu bölge indirimiyle ilgili aramaların çoğu aslında tek bir şeyi soruyor: indirim adaları kapsıyor mu? Yabancılar Kanunu'nun 3(2) maddesine göre, yatırım bir território de baixa densidade içinde yapılırsa üç yolun alt sınırı %20 daha düşük olabiliyor. Bu yollar istihdam yaratma, bilimsel araştırma ve kültürel miras^[1]. Lei 56/2023 ile getirilen metniyle 3(3) maddesi düşük yoğunluklu bölgeleri "13 Temmuz tarihli Portaria n.º 208/2017'de tanımlanan, km² başına 100'den az nüfusa veya ulusal ortalamanın %75'inin altında kişi başı GSYH'ye sahip bölgeler" olarak tanımlıyor^[1][25]. 2023'ten önce bu test NUTS III istatistik bölgelerine uygulanıyordu^[25].

Resmî metinlerden çıkardığımız sonuç

• Azor Adaları Portaria 208/2017'de yer almıyor. Portaria, Ulusal Bölgesel Uyum Programı için hazırlandı. Ekinde 165 belediye ve 73 mahalle (freguesia) sayılıyor; hepsi Trás-os-Montes, Beiras ve Alentejo gibi anakaradaki NUTS III bölgelerinde. Azor Adaları'na veya Madeira'ya ait tek bir kayıt yok^[2].
• Takımadalar iki sayısal testi de geçemiyor. Azor Adaları, 2.322 km² yüzölçümlü ve 2025 sonunda 245.328 nüfuslu tek bir NUTS III bölgesi^[9]; bu da km² başına yaklaşık 106 kişi demek. 2023'te kişi başı GSYH 22.339 € ile ulusal ortalamanın %87'siydi^[8]. Zaman zaman dile getirilen "%72,5" rakamı, Azor Adaları'nın Portekiz'e değil, satın alma gücü paritesiyle AB ortalamasına göre düzeyi^[8].
• 2021 kararnamesi adaları ayrı tuttu. Decreto-Lei 14/2021 konut alımını kısıtlarken "Azor ve Madeira Özerk Bölgeleri"ni Portaria 208/2017'deki iç bölgelerin bir parçası olarak değil, onlarla yan yana saydı^[3]. En az bir sektör rehberi, Madeira ve Azor Adaları'nın tamamının yüksek yoğunluklu sınıflandırıldığını ve %20 indirim seçeneği bulunmadığını belirtiyor^[19].

Bazı danışmanlar Azor Adaları'ndaki kültür veya istihdam projelerini hâlâ indirimli 200.000 € ya da sekiz kişilik istihdam düzeyinden sunuyor. Pico, Flores veya Corvo gibi küçük adaların km² başına 100 kişinin çok altında olduğunu ya da iki testin Portaria'dan bağımsız uygulandığını savunuyorlar. Bulabildiğimiz hiçbir AIMA veya GEPAC kararı bu iki argümanı da desteklemiyor. Portekiz ana sayfamız da pek çok danışmanın Azor Adaları'nı uygun kabul ettiğini not ediyor. Tavsiyemiz aynı: yazılı teyit almadan indirimli tutarı ödemeyin. Teyit, yatırımı alacak kurumdan, mümkünse de AIMA'dan önceden alınmış bir görüş şeklinde olmalı. AIMA indirimi reddederse ya tutarı tam miktara tamamlamanız gerekir ya da başvuruyu kaybedersiniz.

Aynı analiz, kişi başı GSYH'si ulusal ortalamanın %107'si olan Madeira için de geçerli^[8]. En ucuz golden visa seçenekleri sıralamamız 200.000 € rakamını yalnızca anakaradaki gerçek düşük yoğunluklu projeler için kullanıyor.

Azor Adaları'ndaki bir projeye kültür bağışı

Kültür yolu, sanatsal üretime ya da ulusal kültürel mirasın restorasyonu veya bakımına en az 250.000 €'luk sermaye transferi gerektiriyor. Kanun, bağışı alabilecek kurumları tek tek sayıyor: merkezi ve taşra (devlet) doğrudan idaresinin birimleri, kamu enstitüleri, kamu şirketleri, kamu vakıfları, kamu yararına çalışan özel vakıflar, belediyeler arası kuruluşlar, yerel kamu şirketleri, belediye birlikleri ve kamu kültür dernekleri^[1][14]. Dolayısıyla adalardaki belediyeye ait bir şirket, belediyeler arası bir kuruluş ya da kamu yararına çalışan bir vakıf bağışı alabilir. Azor bölgesel hükümetinin daireleri açıkça sayılmadığı için, bölgesel hükümet projesi seçmeden önce GEPAC'tan teyit alın. Yatırımı kanıtlayan beyanı Kültür Bakanlığı'nın strateji ofisi GEPAC düzenlemek zorunda^[14]. Bağış iade edilmiyor. Proje, Azor Adaları'nda olduğu gerekçesiyle 200.000 € fiyat ilan ediyorsa önce yukarıdaki düşük yoğunluk bölümünü okuyun.

Fon yolu

500.000 €'luk fon yolu konumdan bağımsız. İstediğiniz yerde yaşarsınız; uygunluk testi fonun yapısıyla ilgili: Portekiz hukukuna tabi olmalı, gayrimenkule yatırım yapmamalı, vadesi en az beş yıl olmalı ve yatırımlarının %60'ı merkezi Portekiz'de bulunan şirketlerde olmalı^[1]. Azor Adaları'ndaki turizm işletmelerine veya tarım-gıda şirketlerine yatırım yapan bir fon uygun olabilir, ama yalnızca ulusal kurallara uyuyorsa. Fonun bölgesel hikâyesinin hukuken hiçbir değeri yok.

Adalarda şirket kurma ve istihdam yolları

Girişimciler bir Azor şirketine 500.000 € koyup beş kalıcı istihdam yaratabilir ya da sermaye alt sınırı olmadan on kişilik istihdam yaratabilir^[1]. Bölgenin kendi teşvik programı Construir 2030, Decreto Legislativo Regional 20/2023/A ile kuruldu; yapısal yatırım, yerel ekonomi, genç yatırımcı ve küçük işletme projeleri için ayrı hatları var^[15]. Hibeyle finanse edilen sermayenin ARI'nin 500.000 €'su içinde sayılıp sayılmayacağı netleşmiş değil. AIMA'nın kendi paranızın yurt dışından geldiğine dair kanıt isteyeceğini varsayın ve ikisini birleştirmeden önce hukuki danışmanlık alın. Azor Adaları'ndaki düşük kurumlar vergisi oranı (aşağıda) şirket için de geçerli.

Azor Adaları ek bir koşul getirmiyor. 90.º-A maddesine göre üçüncü ülke (AB/AEA/İsviçre dışı) vatandaşı olmanız, Portekiz'e yasal yoldan girmeniz, uygun bir yatırımı yapıp en az beş yıl korumanız ve Yabancılar Kanunu'nun genel şartlarını karşılamanız gerekiyor: Schengen giriş yasağı olmaması, bir yıldan uzun hapis cezası gerektiren mahkûmiyet bulunmaması ve güvenlik itirazı olmaması^[1]. Oturum aşamasında dil sınavı, yaş alt sınırı veya net servet eşiği yok. Paranın yurt dışından gelmesi ve banka ile yatırımı alan kurumun beyanlarıyla belgelenmesi gerekiyor.

Asgari kalış süresi ilk yıl 7 gün, sonraki her iki yıllık dönemde 14 gün; Azor Adaları'nda geçirilen günler Portekiz'in herhangi bir yerindeki günler gibi sayılıyor^[5]. Azor Adaları'nı seçenlerin çoğu adalarda çok daha uzun süre kalmayı planlıyor. Buna izin var, ancak vergi durumunuzu değiştirir (aşağıya bakın).

Tek yatırım tüm aileyi kapsıyor. Eşinizi veya kayıtlı partnerinizi, reşit olmayan çocuklarınızı, bekâr, bakmakla yükümlü olduğunuz ve öğrenim gören reşit çocuklarınızı, iki eşten herhangi birinin bakmakla yükümlü olunan ebeveynlerini ve vesayetiniz altındaki reşit olmayan kardeşlerinizi dahil edebilirsiniz^[1]. ARI sahiplerinin aile üyeleri, Ekim 2025'te aile birleşimi için getirilen iki yıllık bekleme süresinden muaf (md. 98(3)(c))^[1]. AIMA, bakmakla yükümlü olunan kişileri eklemeden önce ana yatırımcıyı onaylayacağının sinyalini verdi^[29]. Her aile üyesi yatırımcıyla aynı AIMA harçlarını ödüyor; indirimli tarifeyle ilk izin için kişi başı yaklaşık 6.950 €^[6]. 2025'te eklenen uyum şartları Portekiz golden visa şartları 2026 rehberinin aile bölümünde anlatılıyor.

Prosedür ulusal ARI prosedürü. Azor Adaları'na özgü noktalar, biyometriyi nerede vereceğiniz ve kalışlarınızı nasıl düzenleyeceğiniz.

ARI sahibi olmak sizi vergi mukimi yapmaz. 12 aylık bir dönemde Portekiz'de 183 günden fazla kalırsanız ya da daimi ikametgâh olarak kullanmayı amaçladığınız bir konutu elinizde tutarsanız mukim olursunuz. Yalnızca 7/14 gün kuralını karşılayan bir yatırımcı normalde mukim olmayan statüsünde kalır. Adalara gerçekten taşınırsanız, Azor Adaları'ndaki vergi yükü anakaradan belirgin biçimde düşük. Bölgesel Maliye Kanunu, bölge meclisine ulusal oranları %30'a kadar indirme yetkisi veriyor ve Azor Adaları bu %30'un tamamını IRS, IRC ve KDV'ye uyguluyor^[13][27]:

• Kişisel gelir vergisi (IRS): Azor Adaları'nda vergi mukimi olanlar, 1 Ocak 2022'den beri yürürlükte olan kuralla her dilimde ulusal oranlardan %30 düşük vergi ödüyor. 2026'da bu, ilk dilimde %12,5 yerine %8,75, en üst dilimde %48 yerine %33,6 demek^[13][27]. Hukuki dayanak, Decreto Legislativo Regional 15-A/2021/A ile değiştirilen Decreto Legislativo Regional 2/99/A'nın 4. maddesi^[27]. Maliye bakanlığı her yıl Azor Adaları'na özgü ayrı stopaj tabloları yayımlıyor (2026 için Despacho 1179/2026)^[11].
• KDV: Azor Adaları'nda 1 Temmuz 2021'den beri standart oran %16, ara oran %9, indirimli oran %4; anakarada ise %23, %13 ve %6^[12][27].
• Kurumlar vergisi (IRC): Azor Adaları'nda faaliyet gösteren şirketler için ulusal oranlarda %30 indirim; bu indirim KOBİ'lere uygulanan indirimli oran için de geçerli^[13][27]. Şirket ve istihdam yolları açısından önemli.

Geri kalan her konuda ulusal kurallar geçerli. Eski NHR rejimi yeni gelenlere kapalı. Halefi IFICI, %20'lik sabit oranı yalnızca nitelikli araştırma, inovasyon veya yüksek vasıflı işlerde çalışanlara tanıyor; pasif bir yatırımcı bundan yararlanamaz. Portekiz'de genel bir servet vergisi yok; eşe, çocuklara veya ebeveynlere yapılan devirler, bağış ve mirasa normalde uygulanan %10'luk damga vergisinden muaf. Bölgesel IRS indiriminin sabit oranlı yatırım gelirleriyle ve kendi ülkenizin çifte vergilendirme anlaşmasıyla nasıl etkileştiği konusunda, buna göre plan yapmadan önce danışmanlık alın.

Beş yıllık geçici oturumun ardından ARI sahibi süresiz oturum izni için başvurabiliyor. Koşullar temiz sicil, geçim kaynağı, konut ve uygulamada A2 düzeyinde temel Portekizce^[1]. AIMA, 2025'te yatırımcı göçü avukatlarıyla yaptığı bir toplantıda, süresiz oturum verildikten sonra yatırımın korunmasının gerekmediğini belirtti^[29]. Harç 2026'da indirimli tarifeyle kişi başı yaklaşık 8.840 €. Vatandaşlığa geçiş ayrı ve çok daha uzun bir adım. Lei Orgânica 1/2026'nın 19 Mayıs 2026'da yürürlüğe girmesinden bu yana AB dışı vatandaşların çoğu, ilk izinden itibaren sayılan 10 yıllık yasal ikamete ihtiyaç duyuyor (AB ve Portekizce konuşan ülkelerin vatandaşları için 7)^[7]. Türk vatandaşları ne AB ne de CPLP vatandaşı olduğundan 10 yıllık kurala tabi.

Türk okurlar için bir not: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu çok vatandaşlığa izin veriyor; yabancı bir devletin vatandaşlığını kazanan Türk vatandaşının bunu bildirmesi gerekiyor (md. 44)^[31]. Ayrıntılar için Portekiz vatandaşlığı nasıl alınır rehberimize bakın. Asıl hedefi ikinci pasaport olan yatırımcılar için golden visa ile en hızlı vatandaşlık karşılaştırması daha iyi bir başlangıç noktası.

ARI adalara yerleşmenin yollarından yalnızca biri ve orada gerçekten yaşayacaklar için çoğu zaman en ucuzu değil. AB, AEA ve İsviçre vatandaşları yalnızca ikametlerini kaydettiriyor. Adalarda tam zamanlı yaşamayı planlayan AB dışı vatandaşlar genellikle ARI'yi fiilî ikamet gerektiren ulusal vizelerle karşılaştırıyor:

• D7 (pasif gelir): ana başvuru sahibi için en az ulusal asgari ücret kadar gelir, 2026'da ayda 920 €; eş için %50, her çocuk için %30 ilave^[20][23].
• D8 (uzaktan çalışma): ayda yaklaşık 3.680 €, yani asgari ücretin dört katı^[20].
• Adalarda iş teklifi veya iş planı olanlar için çalışma ya da girişimci vizeleri.

Bu vizeler 250.000 €'luk bir bağıştan çok daha ucuz, ancak genel yurt dışında kalma kurallarına tabiler; ARI ise yalnızca 7–14 gün istiyor. Azor Adaları'nda yaklaşık 245.000 kişi yaşıyor, bunların %56,5'i São Miguel'de^[9]; bölgesel hükümete göre yaklaşık 9.000 göçmen var (nüfusun %4'ünden az)^[18][28]. Konutlar 2026'nın ilk çeyreğinde m² başına 1.617 € medyan fiyatla satıldı; ülke genelinde bu rakam 2.337 €^[10]. Azor Adaları'nın en pahalı piyasası Ponta Delgada. Bölgesel asgari ücret anakaradan %5 yüksek (2026'da ayda 966 €). Karar vermeden önce kontrol etmeniz gereken pratik noktalar:

• Uçuşlar: Ryanair'in çekilmesinden sonra anakara ve Avrupa bağlantıları ağırlıkla SATA/Azores Airlines ve TAP'a dayanıyor^[16][17].
• Göç hizmetleri: AIMA'nın Ponta Delgada'daki yeni masası yüz yüze oturum işlemlerini yürütüyor, ancak ARI'ye özgü randevular için hâlâ Lizbon veya Porto'ya gitmek gerekebilir^[18].
• Sağlık ve okullar: başlıca hastaneler São Miguel, Terceira ve Faial'da. Uluslararası okul seçeneği çok sınırlı.

Uygun olanlar: Portekiz oturum kartı isteyen ve Atlas Okyanusu'nda sakin bir üs fikrini seven AB dışı aileler; 500.000 €'luk özel piyasa fonu ya da 250.000 €'luk bağış konusunda rahat olan yatırımcılar; adalarda gerçek bir iş kuran ve bölgesel teşviklerle düşük kurumlar vergisinden yararlanabilecek girişimciler; adalara yerleşip Azor Adaları'nın düşük gelir vergisi oranlarını ödemeyi planlayanlar.

Başka yere bakması gerekenler: Azor Adaları'nı seçmenizin asıl nedeni bir indirimse (200.000 € fiyatı orada güvenilir değil), ada evinizin uygun yatırımın kendisi olmasını istiyorsanız, kartı birkaç ay içinde almanız gerekiyorsa ya da asıl hedefiniz pasaportsa.

• Anakarada Portekiz yatırımcı oturum programı aynı yolları kullanıyor. 200.000 €'luk kültür fiyatının açıkça geçerli olduğu tek yer, oradaki gerçek iç bölge düşük yoğunluklu projeler.
• Yunanistan golden visa hâlâ gayrimenkulü kabul ediyor: Girit, Rodos ve Korfu gibi büyük adalarda 800.000 €, küçük adalarda ve Atina (Attika) ile Selanik dışındaki anakarada 400.000 €, dönüşüm projeleri ve tescilli binalar için 250.000 €; asgari kalış şartı yok.
• Malta yatırımla oturum izni ilk günden süresiz statü veriyor; İngilizcenin resmî dil olduğu adalarda.
• Güney Kıbrıs yatırımla oturum izni genellikle yeni bir konutta 300.000 € ve düzenli gelir gerektiriyor.
• İtalya yatırımla oturum izni yenilikçi bir girişimde 250.000 €'dan başlıyor ve izin, Sardinya ile Sicilya dahil İtalya'nın her yerinde yaşamanıza olanak tanıyor.
• Yeşil Burun Adaları golden visa, AB dışında başka bir Atlas Okyanusu takımadası seçeneği; güncel eşikler için o sayfaya bakın.
• Bir zamanlar Kanarya Adaları'nda ev alanların gözdesi olan İspanya golden visa Nisan 2025'te kapandı. Kapanan golden visa programları listemize bakın.

Yan yana karşılaştırma için AB golden visa karşılaştırmasını kullanın ya da golden visa veren ülkeler dizininde tüm programlara göz atın.