Avusturya yatırımla vatandaşlık: 10(6). madde kapsamında olağanüstü başarı yolu

Hukuki dayanak, 1985 tarihli Staatsbürgerschaftsgesetz'in (StbG) 10. maddesinin 6. fıkrası. Hükme göre Federal Hükümet, vatandaşlık verilmesinin yabancının geçmişteki ve beklenen olağanüstü başarıları nedeniyle Cumhuriyet'in özel çıkarına olduğunu teyit ederse ikamet şartı (md. 10/1 bent 1), geçimin güvence altında olması şartı (bent 7) ve önceki vatandaşlıktan vazgeçme şartı (md. 10/3) uygulanmıyor^[1].

Süreçte üç makam rol alıyor. Başvuru, eyaletin vatandaşlık makamına (Viyana'da 35 No'lu Belediye Dairesi, MA 35) ya da yurt dışında yaşayanlar için bir Avusturya büyükelçiliğine yapılıyor^[3]. Eyalet, ilgili federal bakanlıktan uzman görüşü alıyor: sporcularda spor bakanlığı performansı ve milli takım açısından değeri değerlendiriyor; ekonomi dosyaları ise bakanlıklar arası koordinasyon ve güvenlik incelemeleri içeren çok aşamalı bir değerlendirmeden geçiyor^[14][12]. Ardından Bakanlar Kurulu özel çıkarı teyit edip etmeyeceğine karar veriyor, vatandaşlığa alma kararını ise eyalet veriyor^[2][14].

Yasal bir hak söz konusu değil. Viyanalı bir hukuk bürosu, hükümetin teyidini takdire dayalı siyasi bir tasarruf olarak tanımlıyor^[12]. 10(6). madde kapsamında teyit alan kişilerin adları ve meslekleri Bakanlar Kurulu tutanaklarında yayımlanıyor; bu yol gizlilik sunmuyor^[8].

2026 itibarıyla güncel durum

10(6). madde yürürlükte ve değişmedi. Vatandaşlık Kanunu'ndaki son değişiklik olan BGBl. I Nr. 39/2026 (11 Haziran 2026'da yayımlanan ve 12 Haziran 2026'da yürürlüğe giren İltica ve Göç Paktı Uyum Kanunu), yalnızca 10/2, 11a, 15, 16, 59, 60 ve 66. maddelerdeki teknik atıfları değiştirdi, bu hükme dokunmadı^[1][27]. Yolun yaygın biçimde "yalnızca takdire bağlı" olarak tanımlanması doğru: Avusturya hiçbir zaman yatırımla vatandaşlık programı yürütmedi ve böyle bir program reklamı yapan aracılar aslında bu hükmü anlatıyor.

İçişleri Bakanlığı, Bakanlar Kurulu'nun 25 Şubat 2014'te kabul ettiği kriterleri yayımlıyor. Ekonomik başarılarda başvuru sahibinden beklenenler şunlar^[2]:

• şirketin sahibi olmak ya da şirkette belirleyici etkiye sahip yönetici bir konumda bulunmak (yalnızca yönetim kurulu üyeliği yeterli değil);
• şirketin yüksek performansını göstermek;
• Avusturya'da, tercihen yapısal olarak zayıf bölgelerde, kayda değer sayıda istihdam yaratmak ya da korumak;
• Avusturya'da önemli yatırımlar yapmış ya da projeler hayata geçirmiş olmak;
• uluslararası alanda tanınan bir işletme yürütmek;
• Avusturya'nın ikili veya çok taraflı ekonomik ilişkilerini geliştirmek.

Bakanlık, dört alanı ve kriterlerini sınırlayıcı bir liste olarak değil, örnek olarak sunuyor: benzer ağırlıkta kriterlerin bulunduğu başka alanlarda da vatandaşlık verilebiliyor^[2]. Bu dosyaları yürüten avukatlar, ne kadar büyük olursa olsun salt bir ödemenin hukuken önemsiz olduğunu vurguluyor. Belirleyici olan, başvuru sahibinin kendi katılımıyla Avusturya'nın gelişimine hem geçmişte hem gelecekte yaptığı izlenebilir ve kalıcı katkı^[12][13]. Bu da başka ülkelerin yatırımla vatandaşlık programlarında satılan araçları dışarıda bırakıyor: bağış, devlet tahvili, fon aboneliği ya da gayrimenkul alımı.

Gayrimenkul veya bağışla Avusturya vatandaşlığı mümkün mü?

Hayır. Ne kadar pahalı olursa olsun bir ev ya da daire satın almak, Cumhuriyet için olağanüstü bir başarı sayılmıyor. Bir mülk, örneğin yerel personel çalıştıran bir otel gibi daha geniş bir projeyi destekleyebilir; ancak belirleyici olan varlık değil, faaliyetteki işletme ve istihdam^[2][25]. Hayır amaçlı bağışlar için de durum aynı: hayırseverlik bir dosyayı güçlendirebilir ama bağış yolu diye bir şey yok.

Ne kadar yatırım gerekiyor?

Ne kanun ne de yayımlanan kriterler bir tutar belirtiyor^[1][2]. Danışmanlar pratik başlangıç noktası olarak genellikle 10 milyon € ve üzeri aktif şirket yatırımını gösteriyor^[25][29]. Bir danışman ayrıca yaklaşık 4 milyon €'dan başlayan bir bağış seçeneği pazarlıyor; resmî kriterlerde böyle bir seçenek yok^[29]. Bunlar resmî eşikler değil piyasa tahminleri ve onay ihtimali hakkında hiçbir şey söylemiyor. Uygulamada çalışan sayısı, bölgesel etki ve başvuru sahibinin kişisel rolü, avro tutarı kadar, hatta ondan daha fazla önem taşıyor.

10(6). madde üç şartı kaldırıyor. 10. maddedeki diğer tüm şartlar geçerliliğini koruyor ve eyalet bunları denetliyor^[1][3]. Uygulamada başvuru sahibinin ihtiyaç duydukları:

• Teyit edilmiş özel çıkar. Bakanlar Kurulu'nun, geçmiş ve beklenen başarılarınızın olağanüstü olduğunu ve Avusturya'ya fayda sağladığını kabul etmesi gerekiyor^[1].
• Temiz sicil. Kasıtlı bir suçtan hapis cezası, derdest ceza davası, ağır bir idari kabahatten birden fazla ceza, kesinleşmiş sınır dışı etme kararı veya giriş yasağı olmaması ve son 18 ay içinde sınır dışı edilmemiş olmak^[1][3].
• Aşırılık yanlısı veya terör bağlantısı olmaması ve Cumhuriyet'e karşı olumlu tutum; bunlar güvenlik incelemesiyle teyit ediliyor^[1][3].
• Belgeler ve tercümeler. Makam, ilk temastan sonra bir belge listesi gönderiyor. Yabancı nüfus ve adli sicil belgeleri için onaylı Almanca tercüme ve ülkeye göre apostil ya da tasdik gerekiyor^[3].
• Gerekçeli bir dosya. Dosyanın şirket sahipliğini veya kontrolünü, Avusturya'da zaten yapılmış yatırımı, istihdam rakamlarını, ihracat veya teknoloji etkilerini ve ileriye dönük faaliyet planlarını göstermesi gerekiyor^[2][12].

Gerekmeyenler ise şunlar: Avusturya'da ikamet, Almanca dil sertifikası, vatandaşlık testi, güvence altında gelir kanıtı veya mevcut vatandaşlıktan çıkma^[3][6]. Ancak her yeni vatandaş gibi, vatandaşlık verilmeden önce vatandaşlık yemini etmeniz gerekiyor.

Vatandaşlık, eşe veya kayıtlı partnere (md. 16) ve evlatlıklar dahil reşit olmayan, evli olmayan çocuklara (md. 17) uzatılabiliyor^[4][5]. 10(6) kapsamındaki bir verilişte eşin olağan 6 yıllık ikamet, kalıcı statü veya 5 yıllık evlilik şartlarını karşılaması gerekmiyor; ne eş ne de çocuklar önceki vatandaşlıklarından vazgeçmek zorunda^[4][5]. Kayıtlı partnerler eşlerle aynı muameleyi görüyor^[28]. Çocukların veriliş anında reşit olmaması gerekiyor; reşit çocuklar yalnızca ağır bir engelleri varsa ve ebeveynle birlikte yaşıyor ya da onun tarafından geçindiriliyorsa yararlanabiliyor^[5].

Aileler muafiyetlerin tamamen kendilerine de uygulanacağını varsaymamalı. Viyana Belediyesi, uzatma kapsamındaki eş ve çocukların Almanca, vatandaşlık testi, gelir ve temiz sicil gibi genel vatandaşlığa alınma şartlarını karşılaması gerektiğini belirtiyor^[3]. Bu kanunla da uyumlu: uzatma hükümleri ikamet, evlilik süresi ve vazgeçme şartlarını kaldırıyor ama gelir şartını kaldırmıyor; 10(6) dosyaları için öngörülen Almanca ve vatandaşlık testi muafiyeti de aile üyelerini kapsamıyor^[4][6]. 14 yaşın altındaki çocuklar dil ve test şartlarından muaf^[6]. Anne-baba, kardeşler ve reşit çocuklar dahil edilemiyor.

Türk vatandaşı yatırımcıların ilk sorusu genellikle Türk vatandaşlığını koruyup koruyamayacakları oluyor. 10(6) kapsamındaki verilişte Avusturya, önceki vatandaşlıktan vazgeçme şartını aramıyor; bu muafiyet uzatma yoluyla vatandaşlık alan eş ve çocuklar için de geçerli^[1][3][4][5]. Türk hukuku da çok vatandaşlığa izin veriyor: 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 44. maddesine göre yabancı bir devletin vatandaşlığını kazanan kişinin bu durumu yetkili makamlara bildirmesi gerekiyor; kazanımı gösteren belgeler ibraz edildiğinde nüfus kaydına çok vatandaşlığa sahip olduğu işleniyor^[31].

Olağan yollarda (10 yıllık ikamet veya 6 yıllık kısaltılmış yollar) tablo farklı: Avusturya kural olarak önceki vatandaşlıktan çıkmayı şart koşuyor^[1]. Bu yollarda Türk vatandaşlığını korumak genellikle mümkün olmadığından, Türk vatandaşlığından çıkmanın Türkiye'deki sonuçlarını önceden bir uzmana danışmak gerekiyor. Kendi işletmesini Avusturya'ya taşıyan bir Türk girişimci için 10(6) bu nedenle iki pasaportu birlikte taşımanın tek yolu; ancak kriterler herkes için aynı ve uyruğa göre bir kolaylık öngörülmüyor^[2].

İşletme dosyası hazır olduktan sonra resmî prosedür beş aşamadan oluşuyor^[3][14]. İlk temastan önceki hazırlık genellikle evrak işlerinden daha uzun sürüyor.

Hiçbir makam 10(6) dosyaları için işlem süresi yayımlamıyor. Viyana Belediyesi de bir süre belirtmiyor^[3]. Viyanalı bir hukuk bürosu, işlemlerin çoğu zaman birkaç yıl sürdüğünü ve bu tür dosyalara ilişkin Bakanlar Kurulu kararlarının yılda yaklaşık iki kez gündeme alınması öngörülse de uygulamada düzensiz geldiğini aktarıyor^[13]. Bu yolu pazarlayan danışmanlar hazırlıktan karara 12 ila 36 ay süre veriyor^[25]. Bu tahmine yatırım geçmişini oluşturmak için gereken süre dahil değil.

Gerçekçi zaman çizelgesi

• Avusturya'da işletme varlığı oluşturmak: başvurunun inandırıcı olması için genellikle birkaç yıl.
• Dosya hazırlığı ve tercümeler: birkaç ay.
• Eyalet incelemesi, bakanlık görüşleri ve güvenlik incelemeleri: aylar ile yıllar arası.
• Bakanlar Kurulu kararı: dosyanın gündeme ne zaman geldiğine bağlı.
• Veriliş ve pasaport: olumlu teyitten birkaç hafta sonra.

Karşılaştırma için: olağan vatandaşlığa alınmada 10 yıllık ikamet (entegrasyon yolunda 6 yıl) ve buna ek olarak başvurunun kendi işlem süresi gerekiyor^[1][7].

Avusturya pasaportu bir AB pasaportu. 27 AB üye devletinin tamamında, ayrıca AEA ülkelerinde ve İsviçre'de yaşama, çalışma ve okuma hakkı veriyor. Temmuz 2026 Henley Pasaport Endeksi'nde Avusturya, 185 destinasyona vizesiz erişimle Yunanistan, Malta, Portekiz ve İsviçre ile birlikte beşinci sırada yer aldı^[22]. Aracılar "180'in üzerinde" ile "yaklaşık 185" arasında rakamlar veriyor^[25][26].

Bir Karayip pasaportuna kıyasla asıl pratik kazanç, hiçbir vizesiz Karayip veya Pasifik pasaportunun sağlamadığı AB'de oturma hakkı. Amaç yalnızca seyahat serbestliği ise yatırımla alınabilecek en güçlü pasaportlar sıralamamız daha ucuz seçenekleri gösteriyor.

Vatandaşlık tek başına sizi Avusturya'da vergi mükellefi yapmıyor; belirleyici olan ikamet. Avusturya'da kullanımınıza hazır bir konutunuz varsa ya da altı aydan uzun kalıyorsanız vergi mukimi oluyorsunuz ve mukimler dünya çapındaki gelirleri üzerinden vergilendiriliyor^[17].

• Gelir vergisi artan oranlı: 13.539 €'ya kadar %0'dan 104.859 € üzerinde %50'ye, 1 milyon € üzerinde %55'e kadar çıkıyor (2026 dilimleri)^[17].
• Sermaye gelirleri, yani temettüler ve sermaye kazançlarının çoğu, %27,5 sabit oranla; banka faizi %25 ile vergilendiriliyor^[19].
• Veraset, intikal, bağış veya servet vergisi yok. Avusturya bunların hiçbirini almıyor^[18].
• Gayrimenkul devir vergisi alımlarda %3,5; belediyeler ayrıca yıllık emlak vergisi alıyor^[18].
• Taşınma teşviki (Gelir Vergisi Kanunu md. 103) bilim insanları, araştırmacılar, sanatçılar ve sporcular için var; işletme sahipleri ve yatırımcılar için yok^[20].

Vatandaşlık alıp yurt dışında yaşamaya devam edenlerin vergi durumu, Avusturya kaynaklı gelirler saklı kalmak üzere değişmiyor. Taşınmadan önce kendi ülkenizin kuralları için danışmanlık alın.

Avusturya pasaportu isteyen yatırımcıların çoğu ona uzun yoldan ulaşacak. Avusturya'nın varlıklı yabancılar için iki oturum yolu var; ikisi de Avusturya yatırımla oturum izni sayfamızda ayrıntılı olarak anlatılıyor:

• Kazanç Getirici Faaliyet Hariç Yerleşim İzni (Niederlassungsbewilligung – ausgenommen Erwerbstätigkeit), kendi imkânlarıyla yaşayanlar için. Yıllık kotaya tabi ve 2026'da bekâr bir kişi için 2.616,78 €, çift için 4.128,24 € ve çocuk başına 403,76 € düzenli aylık gelir ile A1 seviyesinde Almanca gerektiriyor. Bir yıllığına veriliyor ve beş yıl sonra uzun dönemli AB oturumuna götürebiliyor^[15].
• Serbest çalışan kilit personel için Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart: Avusturya'ya en az 100.000 € yatırım sermayesinin kalıcı olarak aktarılmasını ve istihdam yaratan ya da koruyan veya teknoloji getiren bir işletmeyi şart koşuyor. 24 aylığına veriliyor^[16].

Buradan olağan vatandaşlığa geçiş için, 5 yılı kalıcı statüyle olmak üzere 10 yıllık yasal ikamet gerekiyor. Süre AEA vatandaşları, Avusturya'da doğanlar ve ekonomi dahil olağanüstü başarı gösterenler için (md. 11a(4)) ve B2 Almanca ya da B1 artı belgelenmiş sürekli entegrasyonu olan başvurucular için (md. 11a(6)) 6 yıla iniyor^[1][7]. Bu yollar Almanca, vatandaşlık testi, gelir kanıtı ve kural olarak önceki vatandaşlıktan çıkmayı gerektiriyor^[1][6]. Katı tek vatandaşlık kuralı Avusturya'yı Avrupa'nın yavaş seçeneklerinden biri yapıyor; Portekiz vatandaşlık şartları ve 7 yıllık Yunanistan vatandaşlık yolu ile karşılaştırın, ayrıca golden visa ile en hızlı vatandaşlık veren programlar rehberimize göz atın.

Uygun olabileceği kişiler: Avusturya'da gerçek çalışan sayısına sahip önemli bir operasyonu zaten yürüten ya da kurmakta olan kurucu veya kontrol pay sahibi; örneğin bir üretim tesisi, bölgesel merkez, Ar-Ge merkezi veya zayıf bir bölgede turizm işletmesi. Avusturya'ya zaten ticari nedenlerle yatırım yapacaksanız 10(6) olası bir ek kazanç, yatırımın nedeni değil.

Başka seçeneklere bakmalısınız eğer sabit bir tutar karşılığında pasaport istiyorsanız, öngörülebilir bir takvime ihtiyacınız varsa, pasif yatırımları tercih ediyorsanız ya da gizliliğe önem veriyorsanız. Bilinen bir fiyat ve aylar içinde karar için St. Kitts ve Nevis vatandaşlık şartları gibi Karayip programlarına ya da Türkiye'de gayrimenkulle vatandaşlık yoluna bakabilirsiniz. Amaç AB'de oturmaksa oturum izni mi vatandaşlık mı sorusunu ayrı bir yazıda ele alıyoruz.

2025 Malta kararından bu yana hiçbir AB ülkesi vatandaşlık satmıyor; AB vatandaşlığı hâlâ satın alınabilir mi sorusunu tüm ülkeler için yanıtlayan özetimize bakın^[21]. Bölgede asıl olarak yaşamak isteyen varlıklı aileler için gerçekçi seçenekler oturum programları:

• İsviçre'de çalışmayan kişilere, yaşam giderlerine dayalı vergiyle oturum sunan İsviçre götürü vergilendirme;
• Avusturya'nınki gibi çok sınırlı ve takdire bağlı bir yol olan Lihtenştayn yatırımla oturum izni;
• Banka mevduatı ve konuta dayalı Monako oturum izni;
• Bir start-up'a 250.000 €'dan başlayan İtalya yatırımcı vizesi (golden visa);
• Harca dayalı bir kalıcı oturum yolu olan Malta Kalıcı Oturum Programı;
• Bir gayrimenkul fonuna 250.000 €'dan başlayan Macaristan misafir yatırımcı programı.

Tüm aktif seçenekleri yatırımla vatandaşlık veren ülkeler sayfamızda inceleyebilirsiniz.